Jaarlijks heeft ongeveer 15-20% van de Nederlandse bevolking last van hooikoorts. Hooikoorts, ook wel allergische rhinitis, wordt nogal eens verward met verkoudheid vanwege de symptomen, toch is er verschil tussen een verkoudheid en hooikoorts. Allergische rhinitis is in de meeste gevallen seizoensgebonden en kan door middel van zelfmedicatie verholpen worden.

Wat is hooikoorts?

De naam hooikoorts heeft niets te maken met hooi en van koorts is ook geen sprake. Hooikoorts valt onder allergische rhinitis. Onder allergische rhinitis vallen verschillende allergische kwalen die met verkoudheidsverschijnselen gepaard gaan. Seizoengebonden allergische rhinitis, beter bekend als hooikoorts, wordt in de meeste gevallen veroorzaakt door het stuifmeel (specifiek de pollen) van bomen, kruiden, grassen en diverse andere bloemen en planten. Is er sprake van een chronische aanduiding dan ligt de oorzaak ervan in huisstof en menselijke of dierlijke huidschilfers.

De in de lucht aanwezige allergenen (stoffen waarvoor de patiënt gevoelig is) zetten het neusslijmvlies aan tot de productie van histamine, die lichamelijke ongemakken veroorzaakt.

hooikoorts symptomen

Symptomen van hooikoorts

Door de aanmaak van de chemische stof histamine wordt irritatie van neus, neusbijholten en ogen veroorzaakt, die als gevolg hiervan zwellen, jeuken en vocht produceren. Jeuk, tranende ogen en een loopneus behoren tot de meest voorkomende klachten bij hooikoorts. Andere symptomen die ook in verband gebracht worden met hooikoorts zijn: lichtgevoeligheid (vooral last van fel licht), niezen en lage bloeddruk (lusteloosheid, algemene malaise), vermoeidheid, moeite met concentreren en hoofdpijn. Ook maag en darmklachten kunnen het gevolg zijn van hooikoorts, zeker wanneer de pollen ingeademd worden via de mond. Deskundigen schatten dat bij ongeveer 30 tot 40 procent van de getroffenen een allergische astma ontstaat, die wordt gekenmerkt door symptomen zoals hoesten, kortademigheid of een piepende ademhaling. In het ergste geval kan hooikoorts leiden tot ademnood.

Wie krijgt hooikoorts?

Deze erg vervelende maar over het algemeen vrij onschuldige ziekte is het gevolg van een aangeboren afwijking van het immuunsysteem en komt vooral voor onder mensen jonger dan 45 jaar. De aanleg voor het ontwikkelen van een allergie is erfelijk bepaalt, terwijl ook spanningen en stress een allergische reactie uit kunnen lokken, dan wel verergeren. Een te hygiënische leefomgeving kan eveneens de boosdoener zijn voor het ontwikkelen van een allergie, waartoe hooikoorts behoort. Medische deskundigen zijn er steeds meer van overtuigd dat de Westerse levensstijl bijdraagt aan de toename van allergieën.

Veroorzakers van allergische rhinitis
Hooikoorts is seizoengebonden en zal vooral in het voorjaar en in de zomer voor veel klachten zorgen, aangezien in deze jaargetijden bloemen en planten volop in bloei staan. Naast diverse grassoorten kunnen ook bomen zoals de els, berk en hazelaar voor veel klachten zorgen, terwijl kruiden als salie en ambrosia eveneens een aanval uit kunnen lokken. Ambrosia is een beruchte veroorzaker van hooikoorts, wereldwijd.

Van hooikoorts naar bronchiale astma
Allergieën zijn feitelijk niets meer dan een ontsteking in het lichaam, die veroorzaakt wordt door histamine en andere stoffen. Elke allergie, ook hooikoorts, kan met de tijd verergeren of zich verplaatsen naar andere lichaamsdelen. Ongeveer een kwart van alle hooikoortspatiënten ontwikkelt binnen tien jaar levenslange bronchiale astma. Om deze wisseling van ziekte te voorkomen is het nodig hooikoorts tijdig te behandelen.

Diagnose stellen

Wie twijfelt tussen een verkoudheid en hooikoorts doet er goed aan een bezoekje te brengen aan de dokter. Deze kan door middel van een bloedtest en specifieke allergietesten kijken naar de allergenen. Na de diagnose is hooikoorts prima zelf te behandelen.

Behandeling van hooikoorts

De meeste gevallen van hooikoorts kunnen na de diagnose zelf behandeld worden, al dan niet met voorgeschreven medicatie. Voor de behandeling worden de zogenaamde antihistamine medicijnen gebruikt. Deze zijn verkrijgbaar als tablet (orale inname), druppels en spray (neus).

Zonder recept is bijvoorbeeld Cetirizine verkrijgbaar. Deze tabletten hebben weinig bijwerkingen en heffen allergische reacties vrij snel op, door de werking van histamine te blokkeren. Een ander medicament dat vrij te koop is zonder doktersvoorschrift is Otrivin Neusallergie. Dit neusspray werkt snel en de werking houdt ongeveer 12 uur aan. Otrivin is vanaf zes jaar te gebruiken, zonder bijwerkingen.

Is er sprake van een zeer ernstige allergische reactie dan kan de EpiPen uitkomst bieden. Deze injectiepen is gevuld met adrenaline, die bloedvaten vernauwt en luchtwegen verwijdt. De pen is eenmalig te gebruiken en heft klachten tijdelijk op, waarna deze terug kunnen keren. Indien er sprake is van een acute allergische reactie die het gebruik van de EpiPen noodzakelijk maakt, moet contact gezocht worden met de arts, vooral omdat klachten terug kunnen komen.

Wie geen medicijnen wil gebruiken kan kiezen voor Caremaxx Bionase. Dit apparaat heeft geen bijwerkingen en helpt symptomen die ontstaan als gevolg van hooikoorts te verlichten.

Bij ernstige klachten kan de arts overwegen om immuuntherapie toe te passen. Hiervoor moest eerst vastgesteld worden welke allergenen de hooikoorts veroorzaken, waarna kleine hoeveelheden van de stof in het lichaam van de patiënt gespoten worden. In het begin gebeurt dit wekelijks, waarna de frequentie afgebouwd wordt. Na de therapie die gewoonlijk twee tot drie jaar duurt heeft het lichaam geleerd de stof te accepteren, in plaats van aan te vallen.

Immuuntherapie kan ook toegepast worden met de Grazax tabletten, waarmee vier maanden voor aanvang van het pollenseizoen begonnen moet worden en drie jaar achtereen geslikt moeten worden. Het extract van graspollen zal helpen de intolerantie te verhogen.

Voorkomen van een aanval

Helaas is er nog geen genezing mogelijk van hooikoorts. Door een allergietest kan men er echter wel voor zorgen dat men uit de buurt blijft van de veroorzakers (allergenen). Alhoewel pollen overal voorkomen, is de concentratie in kustgebieden significant lager dan midden in het land. De pollenkalender is een bijzonder handig hulpmiddel voor patiënten, zodat deze rekening kunnen houden met de tijd waarin hooikoorts de kop op zal steken. Andere tips zijn:

– Elke avond douchen en haren wassen
– Beddengoed zo vaak mogelijk wisselen
– Was niet buiten ophangen
– Meubels afnemen met een vochtige doek
– Ramen in de auto gesloten houden, evenals de ventilatie (er zijn pollenfilters te koop)
– Houd de pollenkalender in de gaten en lucht de kamer alleen ’s morgens (in de stad) en ’s avonds (op het platteland)

Alles over brillen wordt positief beoordeeld!